Deze state of landgoed is genoemd naar een van zijn eerste bewoners Duco Martena,  ooit getypeerd als staatsman, held en geleerde in de geschiedschriften van Eekhof.
De laatste bewoner van de ‘oude’ state was jonker Duco Martena van Burmania Vegelin van Claerbergen. Aangezien hij geen nazaten had vermaakte deze Martenastate aan de kerkvoogdij van Cornjum. Deze werd eigenaar van een vervallen en verpauperd hoofdgebouw. De kerkvoogdij besluit in 1899 de state te slopen en te vervangen door een “slot”. Dit gebouw bestaat nog steeds en is gelegen op het eiland in de slotgracht van het park van Martenastate. Als vervanger ont-wierp architect W.C. de Groot een miniatuur-kasteeltje in neo-renaissancestijl, met de opvallende ‘sipel`, de ui-vormige dakbedekking van de toren.

De familie Vegelin van Claerbergen liet op het terrein een eigen familiegraf aanleggen

Deze grafheuvel is te vinden aan de oostzijde van de camping. Onder de verschillende grote grafstenen ligt de familie Martena begraven, inclusief de al eerder genoemde jonker Duco, die als laatste bewoner dus geen nageslacht achter liet. De grafheuvel wordt omzoomd door verschillende monumentale beuken.

De fraaie poort, met Barokke kenmerken, uit 1620 bij de ingang van het park heeft niet altijd op deze plek gestaan. Ooit sierde deze poort het Land­schapshuis te Leeuwarden naast de Kanselarij (Fries Museum). In het Landschaps­huis kwamen de Staten van Friesland in de 18e eeuw bijeen. Halverwege de 19e eeuw werd dit gebouw afge­broken en verhuisde de poort naar Martenastate te Cornjum.

Thans is Martenastate in beheer bij de Stichting Martenastate.

Historie Martenastate:

Natuurwaarden Martenastate:

Met zo'n rijke cultuurhistorische geschiedenis is het logisch dat het park en de bebouwing van Martenastate de beschermende status geniet als "rijksmonument". Niet alleen het slotje maar alle aanwezige bebouwing, als koetshuis, boerderij en poort zijn hierdoor wettelijk beschermd.

Het park wordt omlijst en door-sneden door een aantal lanen met ten dele zeer oude bomen. Daarnaast is het park één van de rijkste vindplaatsen van stinzen-planten in Fryslân. Onder de oude lanen vormt zich vroeg in het voorjaar een tapijt van duizenden bol- en knolgewassen. In totaal worden er op Martenastate 12 verschillende soorten stinzenflora aangetroffen. Sinds 2001 wordt het beheer in opdracht van Stichting Martenastate uitgevoerd door It Fryske Gea.